Bipolaire stoornis en zwangerschap

Zwanger zijn en het krijgen van een kind is voor de meeste vrouwen een vreugdevolle gebeurtenis. Voor vrouwen met een bipolaire stoornis (manisch-depressiviteit) is het hebben van een kinderwens vaak het begin van een zoektocht naar informatie over erfelijkheid, invloed van de zwangerschap op de bipolaire stoornis en wel of geen medicatiegebruik tijdens de zwangerschap. Lang is gedacht dat zwangerschap beschermt tegen het optreden van een manische of depressieve episode. Jammer genoeg blijkt dat niet zo te zijn. De kans op een postpartumpsychose is (zonder preventieve maatregelen) behoorlijk groot.

De voor- en nadelen van het gebruik van medicatie tijdens de zwangerschap moeten goed worden afgewogen. Het gebruik van medicatie kan mogelijk nadelige gevolgen voor het kind hebben, maar het hebben van een manie of depressie kan dit ook. In het algemeen wordt het geven van borstvoeding afgeraden. Om de kans op een postpartumpsychose na de bevalling (fors) te verkleinen wordt vrijwel altijd geadviseerd om preventief medicatie (in het algemeen lithium) te geven. En, het is heel belangrijk dat moeders ’s nachts voldoende rust krijgen; een partner of iemand anders kan wel de fles geven, maar niet de borst. Rust en regelmaat, niet te veel stress en voldoende slaap zijn belangrijk, zeker in de periode na de bevalling. Daarnaast is natuurlijk steun van een ieder in deze periode van belang. Wat heel zinvol is, is om, samen met behandelaar en partner, een noodplan/signaleringsplan  op te stellen voor de periode vóór, tijdens en na de zwangerschap. In dit noodplan wordt beschreven hoe te handelen bij het optreden van een (dreigende) manie of depressie tijdens zwangerschap of in de periode na de bevalling. Ook kan erin gezet worden waar men bevalt en wie wanneer gebeld kan worden. Veel mensen vinden het erg prettig als alles overzichtelijk op één papier staat.